Kalın Bağırsak Kanseri Risk Faktörleri
Kalın bağırsak gelişme riski hem çevresel hem de genetik faktörlerden
kaynaklanır.
Kalın bağırsak kanserinin değiştirilebilir risk faktörleri
şunları içermektedir:
Aşırı
kilolu veya obez olmak (Dünyada bir yılda ortalama 110 bin vakanın
- obeziteye bağlı gerçekleştiği tahmin edilmektedir.)
Fiziksel
Fazla
miktarda işlenmiş (sosis, salam ve benzeri) veya işlenmemiş kırmızı et
- (sığır, kuzu, karaciğer ve benzerleri) tüketimi
Sigara
- dâhil tütün ürünlerinin kullanımı
Alkol
kullanımı (Dünyada bir yılda ortalama 160 bin vakanın alkol kullanımına
- bağlı gerçekleştiği tahmin edilmektedir.)
Diyabet
- ve insülin direnci varlığı
Kalın bağırsak kanserinin değiştirilemez risk faktörleri arasında ise
şunlar yer almaktadır:
Cinsiyet
(hem insidans hem de ölüm oranları erkeklerde kadınlara göre önemli ölçüde
İleri
Irk ve
Kişide
kalın bağırsak poliplerinin veya kalın bağırsak kanseri öyküsünün
Kişide
inflamatuvar bağırsak hastalığı (Ülseratif kolit veya Crohn hastalığı)
Ailede
- kalın bağırsak polipleri veya kalın bağırsak kanseri öyküsünün olması
Kalıtsal
bir sendromun varlığı (Lynch Sendromu, adenomatöz ve hamartomatöz
- polipozis sendromları vb)
Tip 2
Akromegali
Böbrek
- transplantasyonu geçirmiş olmak
Androjen
- yoksunluğu tedavisi almış olmak
Kistik
Abdominopelvik
- radyasyon öyküsünün olması.
Kalın Bağırsak Kanseri Belirtileri
Kolon (kalın bağırsak) kanseri tümörün bulunduğu bağırsak bölgesine göre
farklı belirtiler gösterebilir fakat hiçbir belirti vermeden de oluşabilir.
Belirti göstermesi durumunda bulunduğu bölgeye göre farklı şikayetlere sebep
olur. Belirtilerin silik olması, sinsi ilerleyişi sebebiyle tarama programları
özellikle önem arz eder.
Tüm görülebilecek belirtiler genel olarak şunlardır:
Bağırsak
alışkanlıklarında ishal-kabızlık gibi değişikliklerin meydana gelmesi ve
- bu değişikliklerin birkaç günden uzun sürmesi
Bağırsakta
Parlak
- ya da koyu kırmızı kanla karakterize rektal kanama
Dışkının
- koyu kahverengi veya siyah görünmesine neden olabilecek kanın varlığı
Karında
- şişkinlik, kramp tarzında ağrı veya gaz şikâyeti
Bilinen
- bir neden olmaksızın kilo kaybı
Kansızlık
- (Anemi), halsizlik, yorgunluk
Ağrılı
Kalın Bağırsak Kanseri Tanısı
Diğer bazı kanserlerde olduğu gibi Kalın bağırsak kanserleri de
genellikle iyice büyüyene kadar belirti vermezler. Bu sebeple amaç, daha
belirti vermezken tümörü ortaya koymak olmalıdır. Belirtiler gelişmeden önce
bir kişinin kanser için taranması, poliplerin ve kanserin erken tanınmasında
yardımcı olur. Poliplerin erkenden tanınıp çıkartılması kolorektal kanser
gelişimini önleyebilir. Erken tanı konulduğunda kolorektal kanserin tedavisi de
daha etkin olabilmektedir. Bu nedenle, genel olarak 50 yaş üstü kişilerde
taramaya başlanmalı, kolorektal kanser için artmış riski olan kişilerde ise
tarama programına daha erken yaşlarda başlanmalıdır.
Dışkıda gizli kan saptanıp kolonoskopi yapılan kişilerde henüz
kanserleşmemiş polip halindeki tümörler tespit edilerek kanser gelişmesi
önlenebildiği gibi kanser gelişmiş olan olgularda da erken teşhis ile yaşam
süresi ve kalitesi artmaktadır.
Kalın Bağırsak Kanseri Tedavisi
Erken evre Kalın bağırsak kanserinin temel tedavisi cerrahi girişimdir.
Kalın bağırsak kanseri tedavisinde "kolektomi" adı verilen cerrahi
işlem uygulanır. Kolektomi, kalın bağırsağın bir kısmının ameliyatla çıkarılması
anlamına gelmektedir. Tümör içeren bağırsak bölümü ve bu bölüme komşu lenf
bezleri bu işlemde çıkarılmaktadır.
Kalın bağırsak kanserinin tedavisinde hastalığın evresine
göre kemoterapi, Radyoterapi hedefe yönelik ilaçlar ve immunoterapi seçenekleri
mevcuttur.